Wydarzenie Gry i Zabawy — 3000 pudełek w jednej hali

Jeśli graliście w planszówki w tym regionie, ta nazwa coś Wam mówi. A jeżeli nie — opiszę, dlatego że Targi Gra i Zabawa w AmberExpo to jedna z takich imprez, o których wciąż się mówi, „szkoda, że już nie ma”.

Zobaczcie przestrzeń o rozmiarze boiska, w której znajduje się mnóstwo stolików. Przy każdym stoliku są cztery, pięć osób. Ktoś tam liczy kostki, ktoś objaśnia zasady już trzeci raz, gdzieś w pobliżu śmiech się rozlega, bo akurat komuś upadła misternie budowana strategia. W tle dźwiękowym szmer tysięcy rozmów. W ten sposób przez osiem lat wyglądał weekend w listopadzie w AMBEREXPO w mieście Gdańsk.

Czym właściwie były Gra i Zabawa Targi Gdańskie?

Największym nieporozumieniem związanym z tego typu wydarzeń jest opinia, że to po prostu targ. Kroczysz między straganami, sprawdzasz paczki, kupujesz.

Gdańska impreza funkcjonowała inaczej. Rzeczywiście, wystawcy prezentowali się z nowymi grami. W pewnych latach było ich powyżej sześćdziesięciu, włącznie z Francją, Holandii i z Niemiec. Ale prawdziwe życie działa się obok, w części zwanej Gralnia. To była otwarta przestrzeń z miejscami siedzącymi i wypożyczalnią, gdzie brało się dowolną grę, siadało i rozpoczynało grę. Za darmo, bez limitu, bez stresu, że należy coś kupić.

Skala robiła wrażenie i powiększała się corocznie. W roku 2014 dostępnych było ponad 700 tytułów. W 2016 roku niemal 1600 przy blisko 300 stolikach. W roku 2018 więcej niż dwa i pół tysiąca gier, zagranych w weekend ponad 5000 razy. Podczas ostatniej edycji wspominano o prawie 3000 pozycji.

Dla kogoś, kto dopiero zaczynał, Gra i Zabawa Targi Gdańskie były niepowtarzalne na co dzień. Zamiast kupować w ciemno grę, po przeczytaniu kilku opinii, można było wypróbować sześć różnych w jedno popołudnie. A jeśli ktoś utknął na instrukcji, podchodził pomocnik i objaśniał zasady osobiście. To brzmi jak drobiazg, ale właśnie ta pomoc zamieniała „chyba to nie dla mnie” w „ok, kupujemy”. Tym te targi planszówkowe różniły się od zwykłego sklepu najbardziej.

Listopad to nie był losowy wybór

Czas również miał znaczenie, choć trzeba znać kalendarz branży, żeby to dostrzec. Największe targi gier planszowych na świecie, niemieckie SPIEL w Essen, odbywają się w październiku. Gdański weekend planszówek wypadał kilka tygodni po nich — czyli dokładnie wtedy, gdy do Polski trafiały nowe premiery.

Twórcy zrobili z tego wyjątkową atrakcję: Strefę Premiery z Essen, gdzie trafiały tytuły pochodzące prosto z Niemiec. W 2014 roku zawierało się tam blisko 30. Co więcej listopad to finalny moment przed świętami, więc wystawcy schodzili z cen. Połączenie nowości i promocji działała bezbłędnie.

Rodziny, konkursy i konkurs kostiumowy

Gra i Zabawa w AmberExpo nigdy nie były wydarzeniem zamkniętym dla zaawansowanych graczy. Na odwrót — najmłodsi do 6 lat wchodziły za darmo, a program tworzono w taki sposób, by każdy każda kategoria wiekowa miał gdzie się podziać. Zorganizowano strefy dla najmłodszych, warsztaty artystyczne, gry wielkoformatowe, spotkania z autorami dla najmłodszych w ramach Festiwalu CZYTAMY.

Równolegle w pomieszczeniu turniejowym miało miejsce coś innego. Trwały tam mistrzostwa Polski — w KeyForge TCG, w grze Star Wars: Legion, wcześniej finały w „Kingdomino”. Od 2018 doszedł konkurs cosplay, więc między stolikami przechodzili bohaterowie z filmów i gier.

Na wydarzeniu Gra i Zabawa rezultatem było to, że przy jednym stoliku siedziała rodzina z pięciolatkiem bawiąca się czymś prostym, a obok ktoś grał w partię, o mistrzostwo kraju. Nieczęsto się to zdarza w jednej lokalizacji.

Nie samą planszówką człowiek żyje

Trzeba dodać, że nazwa eventu była rozszerzona, niż wydaje się. Poza gier planszowych i karcianych i karcianek teren wypełniały puzzle, zestawy klocków, zabawki do nauki, gry logiczne, stoiska modelarskie, a również historie obrazkowe z lekcjami rysunkowymi i spotkaniami autorskimi.

W rezultacie odwiedziny była celowa również wtedy, kiedy w gronie rodzinnym tylko jedna osoba interesowała się grami. Inni zawsze wyszukiwała coś dla własnej rozrywki, co z kolei w praktyce określało, czy też odwiedziny kończyło się po godzinie, czy po całodniowej wizycie.

Jak rosła zwiększała się gdańska wydarzenie planszówek

Inauguracyjne Gra i Zabawa w AmberExpo https://www.graizabawa.com.pl zostały zorganizowane w 2012, gdy do AMBEREXPO przeniesiono do jesienną część Festiwalu GRAMY, które odbywały się już wcześniej, tylko w mniejszych salach.

W roku 2013 uczestniczyło około 6,5 tys. Osób. W 2018 — około 11 tys. Ostatnia edycja targów Gra i Zabawa, w listopadzie 2019 roku, miała trzy hale naraz.

Czemu imprezy Gra i Zabawa już nie ma

Dziewiątą edycję zaplanowano na listopad 2020, jednocześnie z specjalnym dwudziestym GRAMY Festiwalem. Wiadomo, co się stało. Termin przesunięto na XI 2022, ale i ten termin nie wypalił — twórca skasował wydarzenie na niewiele tygodni przed inauguracją, zapowiadając ponowne zorganizowanie rok później. Nie było powrotu.

Nie ma w tym żadnej sensacji ani afery. Dwuletnia przerwa była po prostu zbyt długa dla wydarzenia tej skali. Targi gier w Gdańsku zrobiły swoje: w ciągu ośmiu edycji zainteresowały planszówkami tysiące osób, którzy wcześniej byli do tego hobby zdystansowani.

Gdzie teraz popykać w Gdańsku, Gdyni, Sopocie

Dobrą informacją jest, że scena planszówek w tym mieście nie zaginęła wraz z Targami Gra i Zabawa — jedynie zmieniła szyld. W tych samych pomieszczeniach Amber Expo od roku 2023 odbywa się Festiwal ALEgramy. Równocześnie funkcjonuje Planszowa GD Arena. Format jest inny, ale idea ta sama: przyjdź, siądź, graj.

Jeżeli chcecie zobaczyć, jak to wyglądało za kulisami — plany, wykaz wystawców, opisy przyszłych edycji — najwięcej danych zgromadzono w tym miejscu: Targi Gra i Zabawa. Warto odwiedzić choćby po to, żeby sprawdzić, jak dużo gier stojących dziś na Waszej półce z grami pierwszy raz trafiło do Waszych rąk przy jednym z tych stolików.